Latent werkzoekenden bereiken: wat werkt wel en niet

Van elke honderd werkenden in Nederland zeggen er ongeveer twaalf dat ze actief naar ander werk zoeken. Bijna vijfenveertig zeggen dat ze helemaal niet zoeken. Blijft over: een groep van ruim veertig die niet zoekt, maar de arbeidsmarkt wel in de gaten houdt. Dat zijn de latent werkzoekenden, en voor veel vacatures in techniek, IT en finance zit de juiste kandidaat in die groep.

Deze blog gaat over wie dat zijn, waarom ze de laatste jaren minder snel bewegen en wat wel en niet werkt als je ze wilt bereiken. En over de vraag wanneer je dat prima zelf kunt.

Wat is een latent werkzoekende?

Een latent werkzoekende heeft een baan, solliciteert niet en heeft geen cv klaarliggen, maar staat open voor een gesprek als er iets voorbijkomt dat beter past. Het verschil met een actieve werkzoekende zit niet in kwaliteit, maar in gedrag: de een kijkt op vacaturesites, de ander niet.

Het verschil met iemand die helemaal niet zoekt, is kleiner dan het lijkt. Wie vandaag zegt niet op zoek te zijn, kan na een reorganisatie, een nieuwe leidinggevende of een gemiste promotie over drie maanden wel luisteren. Dat maakt de term wat verraderlijk. Latent is geen eigenschap van een persoon, het is een fase.

Hoe groot is de groep latent werkzoekenden?

Intelligence Group meet elk kwartaal het arbeidsmarktgedrag van de Nederlandse beroepsbevolking. In het eerste kwartaal van 2026 zocht 12,3 procent actief naar (ander) werk. 44,7 procent gaf aan helemaal niet te zoeken. Dat is een groep van ruim vier miljoen mensen, die sinds eind 2024 met tien procent is gegroeid.

Trek je die twee van honderd af, dan blijft ongeveer 43 procent over. Dat is onze eigen rekensom en geen cijfer uit het onderzoek, maar het geeft de orde van grootte: de groep die openstaat zonder te zoeken is ruim drie keer zo groot als de groep die actief zoekt.

Wie alleen een vacature plaatst en wacht, vist dus in de kleinste vijver. Dat hoeft geen probleem te zijn. Voor veel functies is die vijver groot genoeg. Het wordt pas lastig bij functies waar weinig mensen voor zijn opgeleid.

Krappe markt, maar minder mensen wisselen van baan

Je zou verwachten dat in een krappe arbeidsmarkt veel mensen overstappen. Het omgekeerde gebeurt. Volgens het CBS veranderden in het tweede kwartaal van 2025 305 duizend werknemers van werkgever. Dat is 3,8 procent van alle werknemers. Drie jaar eerder was dat nog 4,7 procent. De daling zit in vrijwel alle beroepsklassen: bij ICT-beroepen ging het van 3,2 naar 2,8 procent, bij bedrijfseconomische en administratieve beroepen van 4,9 naar 3,3 procent.

Tegelijk is de markt nog steeds krap. UWV berekent de spanning voor 93 beroepsgroepen. In het eerste kwartaal van 2026 was de arbeidsmarkt voor 87 daarvan krap of zeer krap. De tekorten zijn volgens UWV vooral groot in technische beroepen, zoals elektrotechnisch ingenieurs, machinemonteurs en loodgieters.

Die twee cijfers samen vertellen het eigenlijke verhaal. Er zijn weinig mensen beschikbaar, en de mensen die er zijn blijven vaker zitten. Het CBS koppelt de daling aan de krapte, die in 2022 het grootst was en sindsdien is afgenomen. Voor een werkgever betekent het dat hij niet alleen met andere werkgevers concurreert, maar ook met de huidige baan van de kandidaat. Die baan is bekend, en bekend voelt veilig.

Ze worden wel benaderd, en vaak

Latent werkzoekenden zitten niet te wachten in stilte. In het eerste kwartaal van 2026 werd 41 procent van de beroepsbevolking minstens één keer per kwartaal benaderd voor een andere baan, zo meet Intelligence Group. Gemiddeld gebeurt dat 8,1 keer per jaar. Dat is het laagste niveau sinds medio 2022, toen de piek op 9,4 lag, maar nog altijd boven het tienjarig gemiddelde van 7,0.

Dit is een gemiddelde over de hele beroepsbevolking. Een werkvoorbereider of ERP-consultant met een paar jaar ervaring zit daar naar alle waarschijnlijkheid ruim boven. Hoeveel precies, daar hebben wij geen betrouwbaar cijfer van. De conclusie is wel duidelijk: jouw bericht is zelden het eerste dat iemand krijgt.

Wat werkt als je latent werkzoekenden benadert?

Er is geen trucje. Wat het verschil maakt, is of het bericht de moeite van het lezen waard is voor iemand die niets hoeft. Wat wij in gesprekken met kandidaten terughoren, komt steeds op vier dingen neer.

Zeg wie de werkgever is

Een bericht over “een mooie opdrachtgever in het noorden” vraagt iemand om tijd te investeren zonder te weten waarin. Een naam en een verhaal geven houvast. Iemand kan dan zelf nagaan of het bedrijf bij hem past, en dat doet hij ook.

Maak duidelijk waarom je juist deze persoon benadert

Een bericht dat naar tweehonderd mensen had kunnen gaan, wordt ook zo gelezen. Verwijs naar het type projecten, de systemen of de sector waar iemand nu in werkt. Dat kost tijd per bericht, en dat is precies waarom het opvalt.

Vertel wat er verandert

Functie-eisen zeggen wat de werkgever zoekt. Iemand met een baan wil weten wat er voor hem anders wordt: het soort werk, het team, de reistijd, de verantwoordelijkheid, het salaris. Staat dat er niet in, dan is de huidige baan automatisch de betere keuze.

Geef het tijd

Latent betekent geen haast. Een eerste gesprek zonder cv, een tweede contact na een paar weken: zo verloopt het vaker dan in één keer. Wie binnen een week een beslissing wil, werft in feite alleen onder actieve werkzoekenden.

Verschilt het per markt?

Ja, en dat bepaalt hoeveel moeite proactief benaderen waard is. In de techniek zijn de tekorten volgens UWV het grootst. Daar is wachten op sollicitaties voor veel functies geen reële strategie meer. In de IT wisselen relatief weinig mensen van werkgever: 2,8 procent per kwartaal. Wie daar iemand wil losmaken, heeft een inhoudelijk verhaal nodig.

In finance ligt het genuanceerder. UWV noemt boekhoudkundig medewerkers bij de beroepen met een gemiddelde spanning, waar werkgevers iets makkelijker mensen vinden. Voor zulke functies kan een goede vacature gewoon volstaan. Voor specialistische finance-rollen hebben wij geen cijfer dat we hier hard kunnen maken.

Wanneer je dit prima zelf doet

Niet elke organisatie heeft hier hulp bij nodig. Heb je een bekende naam in de regio, een eigen netwerk in het vakgebied of een recruiter in huis, dan kun je latent werkzoekenden zelf benaderen. Bij functies met een gemiddelde spanning is een goede vacature met je eigen netwerk vaak genoeg.

Proactief benaderen kost vooral tijd: zoeken, schrijven, opvolgen en gesprekken voeren met mensen die uiteindelijk blijven zitten. Uitbesteden wordt zinvol als die tijd of het bereik ontbreekt. Daar zijn verschillende routes voor, van een interim recruiter tot een bureau, en welke past hangt af van hoeveel functies je wilt invullen en hoe vaak. Bij ConnectYou benaderen we kandidaten met de naam en het verhaal van de werkgever, omdat dat volgens ons is waar iemand zonder haast op reageert.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen actief en latent werkzoekend?

Een actief werkzoekende zoekt zelf naar vacatures en solliciteert. Een latent werkzoekende doet dat niet, maar staat open voor een gesprek als er een passende kans voorbijkomt.

Hoeveel mensen zijn latent werkzoekend?

In het eerste kwartaal van 2026 zocht 12,3 procent van de beroepsbevolking actief en zocht 44,7 procent helemaal niet. De groep daartussen is op basis van die cijfers ongeveer 43 procent. Dat laatste is een eigen rekensom.

Hoe benader je iemand die niet op zoek is?

Noem de werkgever, leg uit waarom je juist deze persoon benadert, vertel wat er voor hem verandert en geef het tijd. Een algemeen bericht zonder naam of inhoud wordt zelden beantwoord.