Wat doet een ERP-consultant precies?

Een ERP-consultant is iemand die uitlegt waarom het niet kan zoals het altijd ging. Dat is de korte versie, en ze klopt vaker dan de officiële functieomschrijving.

De lange versie is nuttiger als je overweegt het vak in te gaan, of als je er een zoekt en niet weet welk type je nodig hebt. Want “ERP-consultant” is een verzamelnaam voor minstens vier verschillende banen.

Eerst: wat is ERP?

ERP staat voor Enterprise Resource Planning. Het is de software waarin een bedrijf zijn kernprocessen vastlegt: inkoop, verkoop, voorraad, productie, projecten en financiën. Bekende pakketten in Nederland zijn SAP, Microsoft Dynamics 365, AFAS en Exact.

Het idee is dat alles in één systeem zit en op elkaar aansluit. Een verkooporder leidt tot een pakbon, een factuur en een boeking, zonder dat iemand iets overtypt. In de praktijk is dat het moeilijke deel. Elk bedrijf werkt net anders, en het systeem moet daarop worden ingericht. Of het bedrijf moet anders gaan werken. Daar zit het werk van de consultant.

Functioneel versus technisch

Dit is het belangrijkste onderscheid in het vak.

	Functioneel consultant	Technisch consultant
Kernvraag	Hoe moet het proces lopen?	Hoe krijgen we het systeem zover?
Dagelijks werk	Workshops, processen uitwerken, inrichten, testen, gebruikers trainen	Maatwerk bouwen, koppelingen maken, data migreren
Gesprekspartner	De financieel manager, de logistiek manager, de eindgebruiker	De functioneel consultant, IT-beheer, leveranciers
Achtergrond	Vaak bedrijfskunde, finance of logistiek	Vaak informatica of softwareontwikkeling
Valkuil	Alles beloven wat de klant vraagt	Bouwen wat gevraagd is in plaats van wat nodig is

Een functioneel consultant vertaalt het bedrijf naar het systeem. Hij zit bij de klant aan tafel, vraagt door hoe een order nu werkelijk loopt en bepaalt hoe dat in het pakket moet. Programmeren hoeft hij niet. Het proces begrijpen wel.

Een technisch consultant zorgt dat het ook werkt. Hij bouwt wat de standaard niet kan, koppelt het ERP aan de webshop of het magazijnsysteem en haalt de data uit het oude pakket.

De grens is minder scherp dan de tabel suggereert. De beste functionele consultants begrijpen genoeg van de techniek om te weten wat duur is. De beste technische begrijpen genoeg van het proces om te vragen of het maatwerk wel nodig is.

Partner of eindklant

Het tweede onderscheid gaat over waar je werkt.

Bij een implementatiepartner doe je projecten voor verschillende klanten. Je ziet veel bedrijven, leert snel en werkt onder de druk van een planning en een budget. Je reist, en na de livegang ga je door naar de volgende.

Bij een eindklant werk je voor één organisatie, vaak als functioneel beheerder of applicatieconsultant. Je kent de omgeving door en door, bouwt aan verbeteringen over jaren en hebt meestal meer rust. Daar staat tegenover dat je minder nieuwe dingen ziet.

Geen van beide is beter. Wat wij in gesprekken terughoren, is dat consultants vaak tussen de twee wisselen in de loop van hun carrière: eerst een aantal jaren bij een partner om breed te leren, dan naar een eindklant als de reistijd of de projectdruk gaat wegen. En soms weer terug, als het beheer gaat vervelen.

Wat doet een ERP-consultant de hele dag?

Een implementatie loopt grofweg in vier fasen, en je werk verandert per fase.

Analyse. Je brengt in kaart hoe het bedrijf nu werkt. Veel gesprekken, veel doorvragen. Wat mensen zeggen dat ze doen en wat ze werkelijk doen, zijn zelden hetzelfde.

Ontwerp en inrichting. Je bepaalt hoe het in het systeem komt en richt het in. Hier worden de keuzes gemaakt waar het bedrijf jaren mee leeft.

Testen en trainen. Gebruikers lopen hun processen door in het nieuwe systeem. Alles wat in de analyse gemist is, komt nu boven.

Livegang en nazorg. Het systeem gaat aan. De eerste weken ben je vooral brandweer.

Het lastigste deel van het vak is niet technisch. Het is de gebruiker die al twintig jaar op dezelfde manier werkt en niet inziet waarom het anders moet. Een implementatie mislukt zelden op de software.

Hoe kom je in het vak?

Er is geen opleiding tot ERP-consultant. De meeste mensen komen er via twee routes.

De eerste is vanuit het vakgebied. Een financial die bij een implementatie betrokken raakt als key-user en merkt dat hij dat leuker vindt dan de maandafsluiting. Een logistiek planner die het magazijnsysteem beter begrijpt dan de leverancier. Die mensen kennen het proces al en leren het pakket erbij.

De tweede is via een traineeship bij een partner, meestal direct na een hbo- of wo-opleiding bedrijfskunde, bedrijfskundige informatica of logistiek.

Dat het vak beide routes kent, zegt iets: proceskennis is minstens zo waardevol als pakketkennis. Een pakket leer je in maanden. Begrijpen waarom een bedrijf werkt zoals het werkt, kost jaren.

En wat verdien je ermee?

Dat hangt sterk af van pakket, module en ervaring. Salarisbronnen lopen uiteen van gemiddeld € 4.235 voor de brede functie business application consultant tot € 5.650 voor een SAP-consultant. In een aparte blog over het salaris van een ERP-consultant gaan we daar dieper op in.